
Fake it ’till you make it
Een vaccin tegen nepnieuws
In een wereld vol deepfakes en clickbait is het herkennen van desinformatie een cruciale vaardigheid. De workshop ‘Fake It ’Till You Make It’ versterkt de mentale weerbaarheid van jongeren door hen zelf een ‘Fake News Journaal’ te laten maken.
Deze aanpak is gebaseerd op onderzoek van het Cambridge Social Decision-Making Lab. Net als bij een vaccin bouwt gecontroleerde blootstelling in een veilige context weerbaarheid op. De efficiëntste manier om jongeren te wapenen om nepnieuws te herkennen, is hen zelf met de technieken erachter aan de slag te laten gaan.
De workshop bestaat uit drie delen:
Analyse: Jongeren onderzoeken recente voorbeelden van nepnieuws en leren de zes hoofdtechnieken herkennen: impersonatie, emotionele manipulatie, polarisatie, complottheorieën, discreditering en trolling.
Creatie: In kleine redactieteams maken en filmen de deelnemers met hun smartphone een zo overtuigend mogelijk nepnieuws-item (vb: een absurde nieuwe schoolregel). Ze verwerken hierin bewust zo veel mogelijk manipulatietechnieken. Om de veiligheid te garanderen, mogen berichten nooit specifieke personen viseren.
Evaluatie: Tijdens het gezamenlijke ‘Fake News Journaal’ beoordelen de teams elkaars creaties door ze een ‘view’, ‘like’ of ‘share’ te geven. Zo ontdekken ze welk item het snelst viraal zou gaan en de school zou destabiliseren.
‘Fake It ’Till You Make It’ is een krachtige oefening in kritisch denken en digitale geletterdheid die naadloos aansluit bij de onderwijsdoelen rond burgerschap en mediawijsheid.
Praktische info:
Doelgroep: 2de en 3de graad SO – Max. 2 klassen per groep (50 jongeren) – Minimaal 1 ondersteunende begeleider per klas
Duur: 1 dagdeel (VM of NM) – Locatie: lokaal met beamer en geluid; opnames in groepjes op verspreide locaties op school
Prijs: 400 euro per dag (2 sessies) of 300 euro voor 1 sessie – Km vergoeding: 0,47 euro/km vanuit Antwerpen voor 1 wagen